Een moordenaar op het terras
De zomer is begonnen en de terrasjes stromen vol. Ergens tussen de pilsjes en de kaasplankjes zit, onopvallend, ook een moordenaar. Hij rekent af, stopt drie euro fooi in het potje naast de pinautomaat, en knikt vriendelijk naar de vrouw een paar stoelen verderop die net begonnen is aan een glas witte wijn. Ze doet hem denken aan iemand. Hij stapt op zijn fiets en begint aan zijn ritje naar huis, zoals hij dat al jaren doet.
Dit scenario is fictief. Maar voor te veel Nederlandse families is de realiteit nauwelijks anders: de dader van een onopgeloste moord leeft gewoon door. Boodschappen doen, verjaardagen vieren, terrasjes pikken. Onopgemerkt, onaangeraakt, en in veel gevallen: onbekend bij het publiek.
Niet omdat de zaak is opgelost. Maar omdat hij is opgeborgen...
Duizend zaken in het donker
Exclusief (vermoedelijk duizenden) onopgeloste zedenzaken telt Nederland naar schatting 1700+ cold cases: moorden en verdwijningen die nooit zijn opgelost. Van veel van die zaken weet het publiek niet eens dat ze bestaan. Geen nieuwsberichten, geen oproepen, geen tip-lijnen. Gewoon een dossier, ergens in een donker verstoft archief, dat sinds jaren niemand meer heeft geopend.
Stichting Coldcasezaken vindt dat onacceptabel. Daarom diende ik, als directeur van de stichting, een WOO-verzoek in bij de politie met een simpel verzoek: maak de lijst met deze zaken openbaar.
Het antwoord was een afwijzing. De reden: openbaarmaking zou de persoonlijke levenssfeer van nabestaanden kunnen schaden.
Wie beslist hier voor wie?
Dat argument roept bij mij een directe vraag op: wie heeft de politie gemachtigd om namens alle nabestaanden te bepalen wat goed voor hen is?
Want het beeld dat uit de praktijk naar voren komt, is een ander. Tijdens de recente Nationale Cold Case Dag gaven nabestaanden zelf aan dat ze juist erkenning willen, en aandacht voor de zaak van hun dierbare. Ook op een eerder Facebookbericht van de stichting over deze kwestie reageerden meerdere nabestaanden instemmend op onze eis om de lijst openbaar te maken.
Met andere woorden: de groep namens wie de politie zegt te handelen, vraagt zelf om het tegenovergestelde.
Daarnaast staat er nog een argument dat los staat van de positie van individuele nabestaanden: de samenleving als geheel heeft er belang bij te weten wie er nog vrij rondloopt. Dat is geen kwestie van eigenaarschap over een zaak, maar van een breder veiligheids- en transparantiebelang dat ons allemaal raakt.
De volgende stap
Stichting Coldcasezaken laat het hier niet bij zitten. We hebben een juridisch kantoor ingeschakeld dat gespecialiseerd is in dit type zaken, en gaan binnenkort bezwaar indienen tegen de afwijzing.
We houden er rekening mee dat de politie ook dat bezwaar zal afwijzen. Mocht dat gebeuren, dan stapt de stichting naar de rechter. We hebben er vertrouwen in dat een onafhankelijke rechterlijke toets tot een ander oordeel leidt dan het huidige standpunt van de politie. Wij verwachten dat het maatschappelijk belang hierin zwaar zal wegen.
Met de politie werken we normaal gesproken goed samen, en dat blijft ook nu de inzet. Maar op dit specifieke punt verschillen we fundamenteel van mening, en die discussie voeren we het liefst in alle openheid. Niet om de politie in een kwaad daglicht te zetten, maar omdat honderden families recht hebben op transparantie over wat er met de zaak van hun naaste gebeurt. En niet alleen dat: de maatschappij moet beter worden beschermd tegen mensen die zonder blikken of blozen iemand iets verschrikkelijks kunnen aandoen.
Wordt vervolgd.
Sander Meyer
directeur Stichting Coldcasezaken
Reactie plaatsen
Reacties
Ik hoop voor alle nabestaande dat er openbaarheid komt . Wat de mensen niet weten zal ook nooit opgelost worden. Er hoeft maar 1 goede tip tussen te zitten
Over welke nabestaanden heeft de politie het dan. Soms zijn nabestaanden ook de dader en ik kan me voorstellen dat die niet willen dat het weer wordt onderzocht.
Zeer terecht dat je deze dingen aankaart.
Ik wens je alle succes met dit initiatief!